VoIP HİZMETİNİN TANIMI VE PSTN SES HİZMETİNDEN FARKI

   Voice over Internet Protocol (kısaca “VoIP” veya eş anlamlı olarak IP Telefonu) hizmeti, paket anahtarlamalı olarak Internet üzerinden iletilen veri halindeki ses hizmetini kapsamakta ve bir veri iletişimi hizmeti olarak kabul edilmektedir. Bir diğer deyişle, VoIP, PSTN tabanlı geleneksel ses iletişimi (PSTN ses hizmeti) yerine, sesin IP paketlerine dönüştürülerek IP tabanlı şebekeler üzerinden veri halinde iletilmesi hizmetidir.

  VoIP hizmetinin sunumu esnasında aboneye hizmetin kalitesi ile ilgili herhangi bir garanti verilmesi teknik anlamda mümkün değildir; ancak kalite iyileştirilebilir. Türkiye’de VoIP Hizmetlerinin Durumu 406 Sayılı Telgraf ve Telefon Yasası'nın 2-C maddesi, ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetleri başlığında, klasik anlamda eşzamanlı, devre anahtarlamalı (PSTN-PSTN) sesli telefon iletişim hizmetini tanımlamaktadır. Paket anahtarlamalı ses iletimi yapısına sahip olan VoIP, klasik anlamda eşza-  manlı yapıda değildir. aynı şekilde değerlendirilmektedir. Bu sorunların aşılmasında yeterli bilgi ve birikime sahip olmayan kişi ve kurumların görüş ve kararları bazen problemlerin daha da çözümsüz hale gelmesi sonucunu doğurmaktadır.

  Mevcut yasal düzenlemenin yeterince açık olmadığı gerekçesiyle hakim durumundan yararlanan ana telekomünikasyon operatörünün tekel du- rumunu koruma gayretleri sonucunda sektör üyeleri iş yapamaz duruma düşmekte, ülke ekonomisi büyük zarar görmektedir. Diğer Ülkelerde VoIP Hizmetlerinin Durumu VoIP konusunda dünya üzerindeki uygulamaları incelediğimizde ABD başta olmak üzere pek çok gelişmiş ülkede VoIP’nin herhangibir düzenlemeye tabi tutulmaksızın serbest olduğu, Avrupa Birliği ülkelerinde sesin gerçek zamanlı olması halinde düzenlemeye tabi tutul- duğu, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde ise VoIP’nin sınırlandırılmış veya yasak olduğu göze çarpmaktadır. VoIP’nin tamamen serbest olduğu veya gerçek zamanlı olmamak üzere hafif düzenleme ile serbest olan gelişmiş ülkelerden bazıları aşağıdadır:

  ABD, Avrupa Birliği ülkeleri, Japonya, Hong Kong, Çek Cumhuriyeti, Singapur, İsviçre, Macaristan, İzlanda, Slovak Cumhuriyeti, Polonya, Yeni Zelanda, Meksika, Arjantin. VoIP’nin yasak olduğu ülkelere örnekler ise şöyledir: Arnavutluk, Kamboçya, Kamerun, Küba, Ekvator, Eritre, Ürdün, Mozambik, Nijerya, Paraguay, Katar, Senegal ve Tayland. VoIP’nin geli- şiminde ülkelerin hukuki, kurumsal, teknik ve ekonomik durumlarının önem taşıdığı, VoIP’nin gelişimi ile birlikte bu ülkelerde de hukuki, kurumsal, teknik, ekonomik ve sosyal boyutlarda gelişmeler yaşandığı gözlenmek- tedir. Avrupa Birliği’nin VoIP Konusundaki Düzenlemeleri Avrupa Birliği 90/388/EEC numaralı direktifi ile sesli telefonu (Voice Telephony) tanımlamıştır. Bu direktife göre verilen servisin sesli telefon olarak tanımlanması için 4 ayrı kritere bakılmaktadır:

  1- Verilen hizmetin ticari olması 2- Tüketicilere verilen bir hizmet olması 3- Haberleşmenin PSTN’de sonlanan terminaller arasında olması 4- Sesin gerçek zamanlı iletilmesi Özellikle 4. Madde’de belirtilen özelliğin yukarıda açıklandığı gibi mümkün olmaması nedeniyle VoIP bir sesli telefon servisi olarak kabul edilmemektedir. Bu ülkelerde VoIP servisi Katma Değerli Servisler kapsamında alınan Genel İzin veya Ruhsat yoluyla yürütülmek- tedir. Teknolojinin gelişimini dikkate alan AB, 2000 yılında bu kararı tekrar gözden geçirmiş ve yeni bir direktif daha hazırlamıştır. Bu direktife göre, 4. şartın hala yerine gelmediği kanaatinden hareketle 1998'de yayınladığı direktifteki şartların geçerli olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca, yine bu direk- tifle, 1998 ve 2000 yılları arasında pazardaki gelişmeleri de dikkate alarak PSTN üzerinden geçen ses ile IP üzerinden geçen ve lisans gerektirmeyen sesin farklı hizmetler olduğuna ve birbirlerine rakip servis olmadığına kanaat getirerek, konunun ilerde tekrar gündeme alınmasına gerek olmadığı kararına varmıştır.

  Sonuç: “VoIP ses tekeli kapsamı dışındadır, VoIP Telekomünikasyon Kurumu’nun mevcut yetkileri dahilinde düzenleyebileceği bir hizmettir, Telekomünikasyon Kurumu konuyu acilen açıklığa kavuşturarak, bu hizmetin Telekomünikasyon Kurumu tarafından verilen yetki belgesi çerçevesinde sunulmasını sağlamalıdır.Hatta VOIP HİZMET BELGESİ adı altında yetki belgesi düzenlemesine gidilmesi tarafımızın kişisel kanaati doğrultusunda daha doğru olacaktır.”